APHELIUM: Punkt obrotu planety położony najdalej od Słońca.

APOGEUM: Punkt obrotu Księżyca położony najdalej od Ziemi.

ATMOSFERA: Zewnętrzna, gazowa warstwa wokół planety, księżyca bądź gwiazdy.

BIAŁY KARZEŁ: Mała, bardzo gęsta gwiazda stopniowo stygnąca. Powstaje przez skurczenie się gwiazdy małej masy po ustaniu reakcji termojądrowych we wnętrzu.

CZARNA DZIURA: Obszar przestrzeni kosmicznej, w którym siła przyciągania jest tak ogromna, że nic nie może się stamtąd wydostać.

CZERWONY KARZEŁ: Mała gwiazda o niskiej temperaturze powierzchniowej i najniższej jasności wśród gwiazd ciągu głównego (zob. też Gwiazda ciągu głównego).

DIAGRAM HERTZSPRUNGA-RUSSELA: Wykres, na którym gwiazdy są przedstawione jako punkty o współrzędnych odpowiadających typowi widmowemu i jasności (typ widmowy łączy się z temperaturą powierzchniową).

DOBA: Czas, jaki zajmuje planecie jeden obrót wokół własnej osi.

DROGA MLECZNA: Pas rozmytego światła docierającego do nas od mnóstwa gwiazd Galaktyki.

DYSK AKRECYJNY: Dysk złożony z materii, która na skutek wewnętrznego tarcia i grawitacji opada po spirali na obiekt centralny, na przykład czarną dziurę czy gwiazdę neutronową.

EKLIPTYKA: Przecięcie się płaszczyzny orbity Ziemi ze sferą niebieską. Pozorna roczna wędrówka Słońca po niebie odbywa się wzdłuż ekliptyki. Również inne planety są widoczne zawsze w pobliżu ekliptyki.

EKSCENTRYCZNOŚĆ: wielkość określająca, o ile kształt orbity odbiega od okręgu.

FAZY: postać Księżyca, widoczna na niebie w czasie jego wędrówki dookoła Ziemi.

G: Przyspieszenie ziemskie, miara przyspieszenia działającego na statek kosmiczny, np. podczas startu, wyrażana jako wielokrotność przyspieszenia ziemskiego (9,81 m/s2).

GALAKTYKA: Układ gwiazd, gazu i pyłu utrzymywany przez grawitację. Galaktyki dzielimy na eliptyczne, spiralne i nieregularne zależnie od kształtu. Zazwyczaj występują w większych układach, takich jak grupy i gromady galaktyk.

GLOBULA: Ciemna, w przybliżeniu kulista chmura materii międzygwiezdnej, będąca jednym z poczatkowych stadiów powstawania gwiazdy.

GRUPA LOKALNA: Grupa co najmniej 28 galaktyk, do której należy też Galaktyka (Droga Mleczna).

GWIAZDA: zbudowane z bardzo gorących gazów ciało niebieskie, wytwarzające i emitujące światło.

GWIAZDA CIĄGU GŁÓWNEGO: Gwiazda leżąca na przekątniowym pasie diagramu Hertzsprunga-Russela. Gwiazdy takie produkują energię w drodze syntezy jądrowej wodoru w hel w swych wnętrzach (zob. też Diagram Hertzsprunga-Russela).

GWIAZDA NEUTRONOWA: Jądro gwiazdowe, które zapadło się i osiągnęło gęstość taką jak jądra atomów. Składa się głównie z neutronów. Ma masę nie przekraczającą ok. 3 mas Słońca i średnicę kilkunastu kilometrów. Obserwowane są jako pulsary (zob. też Pulsar).

GWIAZDA PODWÓJNA: Para gwiazd, które obiegają się wzajemnie. Około połowy wszystkich znanych gwiazd należy do grup złożonych z dwóch lub więcej gwiazd.

GWIAZDA ZMIENNA: Gwiazda o zmiennej jasności.

GWIAZDOZBIÓR: Kształt tworzony na niebie przez grupę gwiazd. Gwiazdy nie są no ogół powiązane fizycznie, gdyż mogą być w różnych odległościach od Ziemi.

INKLINACJA: Kąt, pod jakim orbita satelity przecina płaszczyznę równika ziemskiego.

HORYZONT ZDARZEŃ: Granica czarnej dziury. Światło wysłane z wnętrza nie może go opuścić, toteż zdarzenia wewnątrz nie są obserwowane z zewnątrz (zob. też Czarna dziura).

JASNOŚĆ: Moc promieniowania świecącego obiektu, czyli ilość energii wysyłana przezeń w jednostce czasu.

JEDNOSTKA ASTRONOMICZNA: Jednostka odległości równa średniej odległości Ziemi od Słońca: 149 597 870 km.

KOMETA: Niewielkie ciało niebieskie złożone z okruchów skalnych i lodu; wyzwala ogromne ilości gazów i pyłu, a zbliżając się do Słońca zaczyna świecić.

KRIOGENICZNY: Utrzymywany w temperaturze, w której paliwo rakietowe (tlen i wodór) stają się cieczami (dla tlenu -182o C, dla wodoru -243o C). Określenie dotyczy głównie zbiorników paliwa.

KSIĘŻYC: Naturalny satelita planety. Również nazwa jedynego naturalnego satelity Ziemi (zob. też Satelita)

KWAZAR: Bardzo jasno świecące jądro pewnego typu odległych galaktyk.

METEORYT: ciało stałe, które spadło na powierzchnię planety z przestrzeni międzyplanetarnej.

MGŁAWICA: Ogromny obłok gazowo-pyłowy w przestrzeni kosmicznej, rozciągający się wokół gwiazdy.

NEUTRINO: Cząstka elementarna pozbawiona ładunku elektrycznego i mająca bardzo niską (lub zerową) masę,. Bardzo słabo oddziaływa z innymi cząstkami i dlatego jest trudna do detekcji. Powstaje na przykład przy rozpadzie beta jąder atomowych.

OLBRZYMY I NADOLBRZYMY: Duże gwiazdy o wysokiej jasności. Olbrzymy są 10-1000 razy jaśniejsze i mają średnice 10-100 razy większe od Słońca. Nadolbrzymy są największymi i najjaśniejszymi gwiazdami, tysiące razy jaśniejszymi i do 1000 razy większymi od Słońca.

ORBITA: Zakrzywiona linia, wzdłuż której porusza się ciało w polu grawitacyjnym. W wypadku dwóch obiegających się ciał lub wielu małych ciał obiegających ciało wielkiej masy każda orbita leży w płaszczyźnie. Nachyleniem orbity nazywamy kąt między jej płaszczyzną a płaszczyzną odniesienia, np. ekliptyką w wypadku Układu Słonecznego. Okres orbitalny to czas, w jakim ciało dokonuje jednego obiegu (zob. też Rok, Ekliptyka)

OSOBLIWOŚĆ: Teoretyczny punkt w czasoprzestrzeni, gdzie prawa fizyki przestają być stosowalne. Teoria przewiduje osobliwość z nieskończoną gęstością i ciśnieniem materii w centrum czarnej dziury i na początku ewolucji Wszechświata.

OŚ ROTACJI: Linia prosta, wokół której ciało obraca się. Nachylenie osi obrotu to kąt, jaki tworzy z prostopadłą do płaszczyzny orbity.

PARSEK: Jednostka odległości równa 3,26 roku świetlnego, czyli 206 265 jednostek astronomicznych (zob. też Jednostka astronomiczna, Rok świetlny)

PERYGEUM: Punkt obrotu Księżyca położony najbliżej od Ziemi.

PERYHELIUM: Punkt orbity planety najbliżej leżący Słońca.

PLANETA: Względnie duże ciało, obiegające Słońce lub inną gwiazdę. Świeci tylko odbitym światłem macierzystej gwiazdy.

PLANETOIDA (PLANETKA): Małe ciało skaliste krążące wokół Słońca, zazwyczaj w pasie.

SUPERGROMADA: Olbrzymia gromada galaktyk złożona z ich gromad.

UKŁAD SŁONECZNY: obszar wszechświata podlegający grawitacji Słońca; zespół ciał niebieskich tego obszaru.

WIATR SŁONECZNY: Strumień bardzo szybkich cząstek atomowych bez przerwy wypływający ze Słońca w przestrzeń międzyplanetarną.

WIDMO: Obraz otrzymany przez rozszczepienie złożonego promieniowania na poszczególne jego składniki.

ZORZA POLARNA: zjawisko świetlne wywołane przez wtargnięcie do górnych warstw atmosfery naelektryzowanych cząstek wysyłanych Słońca; często można je obserwować na niebie w strefie podbiegunowej.